نام

نام تاریخی این شهر «پارسوماش» و پس از آن «تلغر» که نام سرزمینی در کنار رودخانه کارون بوده گذاشته شده است. بعدها این شهر به «جهانگیری» و «نفتون» و در سال‌های اخیر به مسجدسلیمان خوانده شد.

سرگذشت

هنگامی که اعراب به این منطقه یورش بردند، قصد داشتند آتشکده سر مسجد که یکی از محلات شهر بود را خراب کنند که با مقاومت اهالی روبرو شدند. حضرت سلیمان به روایتی برای گسترش آیین موسی اقدام به بنای آتشکده سر مسجد کرده بود و این نژاد میان اهالی مورد احترام است. در بازدید رضاخان پهلوی از آتشکده سر مسجد در سال 1303 خورشیدی، نام این شهر به مسجدسلیمان تغییر یافت.

با یافت نفت در سال 1278 خورشیدی در مسجدسلیمان، دگرگونی بزرگی در اقتصاد خاورمیانه پدید آمد و عملاً این شهر با ورود کارشناسان نفتی از انگلیس به یک شهر مهم تبدیل شد که خودبخود فرهنگ شهر نشینی اروپایی در شکل‌گیری فرهنگ آن تأثیر شگرفی نهاد.

مردم

بختیاری های ساکن در دامنه‌های رشته کوههای زاگرس، بیشترین جمعیت این شهرستان را تشکیل می‌دهد. گلیم، چوقا، خرسک و... از جمله صنایع دستی این منطقه محسوب می‌شوند.

دیدنی‌ها

پرستشگاه برد نشانده

برد در گویش بختیاری به معنی سنگ است، در پرستشگاه بردنشانده سنگی هست که به شکل یک ستون در زمین نشانده شده است. بلندی این سنگ 5/3 متر و قطر آن 50 سانتی‌متر است. باستان‌شناسان آن را قدیمی‌ترین پرستشگاه روباز ایرانی می‌دانند و کنده‌کاری آن به دوره هخامنشیان باز می‌گردد. این بنا در مسیر مسجد سلیمان به اندیکا جای دارد.

آتشکده سر مزگت

آتشکده «سر مزگت» یا «سر مسجد» به باور پروفسور گیرشمن‌ به دوره پارسیان پیش از هخامنشیان باز می‌گردد، او این آتشکده را کهن‌تر از قلعه‌های پاسارگارد و تخت جمشید می‌داند و تاریخ آن را به قرن 8 پیش از میلاد مسیح نسبت می‌دهد.

کلگه زرین

در این سازه بازمانده‌های دیوارهایی از سنگ و گچ دیده می‌شود که طول دیوار 250 متر و عرض آن 150 متر است، این سازه دارای نفوشی با پیام‌های مذهبی است. این نقوش گاوی را نشان می‌دهند که عقابی آن را به قربانگاه هدایت می‌کند و در قربانگاه نیز فردی به همراه کودکی ایستاده است.

شهر نخستین‌ها

بیمارستان شرکت نفت واقع در محله کلگه در سال 1303 خورشیدی دایر گردید. این بیمارستان نخستین بیمارستان مدرن ایران است. نخستین باشگاه گلف در ایران، در محله بی‌بییان مسجد سلیمان جای دارد. خط راه آهن بین «در خزینه» در حاشیه رودخانه کارون تا مرکز شهر مسجدسلیمان، نخستین خط آهن کشور محسوب می‌شود. این خط آهن بار و تجهیزات کشتی‌هایی که از شاخه رودخانه کارون در فاصله 100 کیلومتری شمال اهواز در محل در خزینه لنگر می‌انداختند را به تأسیسات صنعتی مسجدسلیمان انتقال می‌داده است.

گورستان بیگانگان

در نزدیکی روستای زمان آباد، گورستان کارشناسان نفتی انگلیسی و آمریکایی هست. گورستان ارامنه نیز در محله نفتون جای دارد.

آژیرهای قدیمی

در بنای آتش‌نشانی شرکت نفت که روبروی دبیرستان نزاجا واقع است، آژیرهای بیدار باش کارگران شرکت نفت قرار دارد. سوت این آژیرها در ساعات شروع بکار و خاتمه آن نزد ساکنین مسجد سلیمان سرشار از خاطراتی دلنشین است.