دژپل

دزفول مرکز شهرستان دزفول است. شهرداری این شهر در سال 1299 خورشید تأسیس گردید. برخی آثار کشف شد در این شهر متعلق به دوران قبل از میلاد می باشند. که بازگو کننده قدمت دیرین این شهر هستند.
رودخانه دز که از بزرگترین رودخانه های کشور است در این شهرستان جاری است و مهمترین تأمین کننده آب مصرفی کشاورزی، صنعتی و خانگی می باشد.

محصولات عمده کشاورزی این شهرستان عبارتند از: گندم، جو، ذرت، صیفی جات و سبزی جات، چغندر قند و مرکبات که بخش عمده ای از آنها نیز به خارج از کشور صادر می شود. برای بهره برداری از آب رودخانه دز سد چند منظوره احداث گشته است که از نظر تنظیم آب رودخانه دز،‌کنترل سیلاب و تولید نیرو و تأمین آب مورد نیاز 120 هزار هکتار از اراضی دزفول و شهرستان شوش عمل می کند.
عمده ترین محصول محلی در دزفول نیل سازی است. که می گویند. 120 کارخانه دارد. و بوسیله مسیر آب دز و کارون که از آن حدود جاری است صادرات را دو سه برابر نمود.

سابقه تاریخی دزفول
در زمان ساسانیان (224- 652 میلادی) پلی بر رودخانه دز ساخته شد که نامهای دز پل و دزفول مشتق از آن است. این شهر تا اوایل قرن 13 هجری وجود داشت که هنوز خرابه هایی از آن در سمت راست رود دز واقع است.
این شهر در روی تپه ای مشرف به رودخانه بنا شده است و اهالی شهر بواسطه گرمای زیاد فصل تابستان در عمق زمین خانه هایشان،‌ سردابهایی حفر کرده اند که خنکی و آسایش آنها را تأمین می کند.


شهر باستانی جندی شاپور
بقایای شهر باستانی جندی شاپور در 10 کیلومتری دزفول در محدوده روستای شاه آباد در سمت راست شاه آباد در قسمت راست جاده دزفول به شوشتر واقع است. روایت است بانی این شهر شاپور اول ساسانی (241- 272 میلادی) بوده است و شیوه شهر سازی آن برطرف مستطیلی استوار بود که با وضع طبیعی زمین نیز هماهنگی داشت.
شیوه شهر سازی شهر جندی شاپور شباهت به شیوه اردوگاههای رومی داشت. و شاید برای جا دادن به اسرای رومی به کمک خود آنها ساخته شده بود.
این شهر باستانی تا حدود سال 980 میلادی آباد بود و دانشگاه این شهر نقش عمده ای در جوامع علمی جهان داشت.

پل قدیمی دزفول
این پل قدیمی ترین پل جهان محسوب می شود که هنوز رفت و آمد خودرو بر روی آن جریان دارد.
پل قدیمی دزفول بر پایه های پل متعلق به دوره ساسانیان (224- 650 میلادی) بنا شده است و نواحی شرقی و غربی شهر دزفول را به هم متصل می سازد.
پل قدیمی دزفول 14 دهانه دارد که آبرو رودخانه است. در بین هر دو دهانه بزرگ یک طاقنمای کوچک وجود دارد. که وسط پایه بزرگی قرار گرفته است و بوسیله پلکان به بستر رود راه دارد.

پل سبز قبا
به روایتی صاحب بقعه را بردار امام رضا (ع) می دانند. ساختمان بقعه و گنبد آن از آثار دوره سلجوقی و تیموری (443- 845 قمری) می باشد. بنای موجود کاملاً بازسازی شده است.

تپه های چغامیش
تپه های جغامیش در دشتی درحدود 40 کیلومتری جنوب شرقی دزفول واقع اند.
بقایای فشرده استقرار در تپه های چغامیش متعلق به دوره های مختلف در طی چندین عملیات باستان شناسی از سال 1341 خورشیدی (1962 میلادی) تا کنون کشف شده است. در این عملیات باستان شناسی،‌ سفال متعلق به قدیمی ترین دوران شوش یعنی حدود 5000 سال قبل از میلاد، سفال قبرهایی متعلق به دوران ایلامی، صنایع دستی متعلق به دوران  هخامنشیان ( حدود 650 سال قبل از میلاد) گورهایی از دوران پاراتی و جدیدترین اثار یک گورستان متعلق به دوران ساسانیان (حدود 600 میلادی) کشف شده است. به گفته باستان شناسان، تپه های متعلق به چغامیش، گنجینه اطلاعات کاملی از دورانهای متعلق به هفتمین هزاره پیش از میلاد  تا شکوفایی کامل تمدن شوش است. از قاعده تا رأس تپه مصنوعی، پانزده لایه روی هم قرار گرفته اند.

مسجد جامع دزفول
سبک معماری مسجد جامع دزفول به قرن سوم یا چهارم هجری (981- 1061 میلادی) خورشیدی تعمیر و مرمت شده است. ایوان شرقی مسجد از بناهای دوره ی صفویه است که به سال 1110 قمری بنا گردید.
سر در و گلدسته های این مسجد مربوط به سده 12 هجری قمری است. معماری این بنا از اصول معماری کاخ ایوان و کرخه تقلید شده است.

آسیابهای رعنا
در غرب شهر دزفول در کنار رود دز در تمام عرض رودخانه آثار طاقهای متعدد و دیوارهایی از سنگ و ملات ساروج همراه با آثار یک بند قدیمی دیده می شود. که در زبان مردم دزفول، بخشی از این مجموعه تأسیسات آبی به اسیوای رعنا معروف است. این آثار به رود بند نیز شهرت دارند.

بقعه شاه رکن الدین
بقعه ی سید علی فرزند سید بهاالدین معرف به شاه رکن الدین در قسمت شرقی محله صحرابدر دزفول واقع است.
محله کنونی این بقعه حدود 3835 متر مربع مساحت دارد. تاریخ ساخت این بقعه به دوره تیموریان (771- 835 هجری قمری) تعلق دارد. آخرین تعمیر این بنا در سال 1355 خورشید انجام شد.

بقعه ی شاه ابوالقاسم
بقعه شاه ابو القاسم در روستای شاه آبد در 10 کیلومتری جاده دزفول به شوشتر واقع است. گنبد این بنا مضرس سفید می باشد. روایت شده است که روستای شاه آباد در عصر صفویه (650- 1106 هجری قمری) بنا گردیده و بقعه معروف به شاه ابوالقاسم،‌ آرامگاه یعقوب لیث، سردار و نخستین شهریار ایرانی است.

بقعه پیر رو بند
در محله روبند یا رود بند در شمال غربی شهر دزفول و در ارتفاعی مشرف بر رودخانه، بقعه پیر رود بند قرار دارد. گنبد این بنا مضرس و دارای 20سط است. تاریخ ساخت این بنا به دوره تیموریان (771- 845 هجری قمری) تعلق دارد ولی مرمت آن مربوط به روزگار شاه عباس صفوی و به سال 1030 هجری قمری است. بنای این بقعه را به زمان گورکانیان و به دستور امیر تیمور گورکانی نسبت داده اند. و در زمان شاه عباس اقدام به مرمت آن شده است. بقعه رودبند در تپه ای به ارتفاع 22 متر قرار گرفته است و  دارای گنبد سفید مخروطی شکل به ارتفاع 18 متر می باشد.

آبشار شوی
به گفته های شاهدان و بازدید کنندگان، آبشار شوی زیباترین و بلندترین آبشار کشور می باشد. ارتفاع آبشار بیش از 80 متر می باشد و پهنای آن به 50 متر می رسد.
آبشار شوی در 100  کیلومتری ایستگاه تله زنگ در مسیر راه آهن سراسری تهران جنوب واقع شده است.
در حال حاضر راه دسترسی به آبشار به دلیل صعب العبور بودن راه کوهستانی از همین طریق صورت می گیرد.

رودخانه دز
رودخانه دز که نویسندگان یونانی آن را گپراتاس نامیده اند؛ به سبب همجواری با شهر جندی شاهپور به آن نام خوانده می شد. این رودخانه هم اکنون چون از پای دز روناش یا قلعه دزفول می گذرد به آب دزفول معروف است.
این رود که از سر بند اراک و الیگودرز و دره های اشتران کوه سرچشمه می گیرد. در بند قیر به رودخانه کارون می پیوندد. در ازای این رود تا بند قیر 515 کیلومتر و نام دیگر آن رود سزار است.

رودخانه کرخه
این رودخانه از سرچشمه تا استان لرستان به نام گاماساب و از لرستان تا خوزستان به سیمره و از خوزستان به بعد که به رود دجله می ریزد. به کرخه نامیده می شود. این رود از کوه الوند در جنوب شهر همدان سرچشمه می گیرد. و پس از عبور از آن استان از پای کوه بیستون در استان کرمانشاه نیز گذشته و از طریق استان لرستان به دشت خوزستان می رسد. رود کرخه در شهر سوسنگر به دو شعبه تقسیم می شود که یکی به سوی شهر بستان و دیگر به هویزه سرازیر می شود.
عرض این رود از 100 تا 400 متغیر است، نام کرخه معرب چرخه است که نام یکی از شهرستان های دولت ایلام در 3000 سال قبل از میلاد بود.